Day 10
Tsetserleg
Vertrek in zuidoostelijke richting naar Tsetserleg, een mislukte tuinstad van een nomadisch volk
Tsetserleg
Vanochtend komt de stoker laat opdagen, maar de kou is op de een of andere manier beheersbaar. De gids blijft slapen en na het ontbijt moeten we drie kwartier op hem wachten voordat we vertrekken. Dat gebeurt om 9.10 uur. Het landschap van Arkhangay is minder mooi dan dat van Huvsgul. De plateaus worden vlakker en het landschap wordt eentoniger, terwijl het gras meer gelige tinten krijgt, betekenisvol naarmate het droger is. De bossen maken plaats voor eindeloze prairies terwijl de beken verdwijnen. De lucht lijkt bewolkt, ook al bestaat er geen twijfel over de neerslag.
Tradities en spiritualiteit
We stoppen om de kloof te zien gevormd door de Chuluut-rivier, een echte kloof die door de tijd is uitgehouwen. In de buurt ligt de Zuun Salaa Mod, de boom met honderd takken, bedekt met gebedssjaals en allerlei soorten offergaven, waarvan de wanordelijke manier alleen kan worden vergeleken met een grote hoop afval. Halverwege de ochtend doen we er één stop in een nomadenger, zoals de stop die we zouden maken om koffie te drinken aan de bar. Het lijkt bijna opdringerig, maar dat is de gewoonte, en zowel wij als onze metgezellen laten geschenken en zelfs een geldelijke bijdrage achter. Dit is immers de enige manier om het leven dat inheemse volkeren leiden te realiseren en ons open te stellen voor elkaars culturen. Ook hier verwelkomen ze ons graag en maken ze ons blij proef de lucht, gefermenteerde merriemelk. Het is fris en heeft een sprankelend zure smaak die te vergelijken is met frisdrank, gezien de onvermijdelijke melkachtige nasmaak. Allemaal vergezeld van de onvermijdelijke aaruul. We leren ook dat zodra de boter is verwijderd, de airag wordt bereid met de resterende melk, door deze te roeren en te laten gisten. Voeg wat yoghurt toe Meng alles door elkaar en op dit punt zijn er twee mogelijkheden: je kunt het drogen om aaruul te verkrijgen, of je kunt het distilleren om shimiin arikh te produceren, die we proeven en die we lekker vinden.
We vervolgen onze weg over een weg die prachtig moet zijn, compleet met ballastbed. In werkelijkheid zorgde de beweging van de voertuigen voor een voortdurende schok, bijna alsof er een rupsvoertuig was gepasseerd. Je moet dus kiezen voor de sporen die zijwaarts lopen en zo getuige zijn van het schouwspel van voertuigen die zigzaggend langs de zijkanten rijden terwijl de hoofdweg troosteloos leeg is. Dit is de provincie waar de beste airag wordt geproduceerd en overal staan stoffige kinderen langs de weg die de drank in gerecyclede flessen aanbieden.
We zien nomaden rondlopen die hun gers ontmantelen om ze naar de herfstvelden te verplaatsen. Tijdens de lunch stoppen we in een heel eenvoudige taverne in Ihtamir, waar we een groep jongens ontmoeten die zijn vertrokken met Adventures in the World.
In een vlaag van naïviteit vraag ik waar de toiletten zijn en een inwoner wijst me naar buiten, achter de keuken. Ik loop door de keuken, zorg ervoor dat ik niet gezien wordt door de hygiëne-inspectie, en zoek koppig naar de externe diensten in de omtrek van de hasha (binnenplaats), als ik rechts achter het hek enkele meisjes zie verschijnen, terwijl ze hun broek dichtknopen. Ik begrijp eindelijk dat dit de openluchtdiensten voor dames zijn en uiteindelijk ga ik over het hek plassen en ga linksaf, die voor heren in. Ik denk er gewoon over na…
Laten we eens kijken en documenteren hoe tsuivan te bereiden. Het eten ervan na het zien van de keuken vergt een zekere mentale voorbereiding, maar inmiddels zijn we aan bepaalde dingen gewend en houden we ons niet meer in, zelfs niet bij het zien van de talrijke vliegen die ons aanvallen. Aan de muur hangt een schilderij dat een uiterst vertrouwd landschap biedt en ons instinct roept ons onmiddellijk op om het van dichterbij te bekijken. Hij is het echt, de Matterhorn. Het geeft een grote voldoening om dit beeld op zo'n afgelegen plek te kunnen bewonderen. Als we met de lokale bevolking praten, weet geen van hen welke berg het is. Ze vinden het gewoon leuk vanwege de vorm en je kunt het ze zeker niet kwalijk nemen. Het was ons in Canada, in het uiterste noorden van Quebec, al overkomen een schilderij te zien waarop dezelfde berg was afgebeeld. Toen zat hij in een B&B van rijke ouderen en het was een schilderij op een veel groter schilderij. Maar het is hem nog steeds!
Richting Tsetserleg
We zijn weer op pad gegaan voor een korte stop Taykhar Chuluu, een rotsformatie waarvan zelfs wetenschappers niet kunnen verklaren waarom deze er is. Het is duidelijk rijk aan legendes en graffiti. Er staat een paardenrace (Naadam) op het punt in de buurt plaats te vinden en er is veel opwinding, waarbij verschillende toeristen de toeschouwers willen bekijken!
We leggen de laatste 25 km af, tot onze verbazing zien we dat deze geasfalteerd zijn. Het plezier blijft echter van korte duur, na een paar km begint de onverharde weg opnieuw en duurt tot Tsetserleg. We zijn op zoek naar een hotel in deze stad die letterlijk "tuin" heet. Er zou eigenlijk ruimte zijn voor bloembedden, maar het staat allemaal vol met onkruid. De hekken zijn nu afgebroken en de bomen groeien naar eigen inzicht. We vinden hotelaccommodatie, waardoor we de gers missen.
We bezoeken het Zayaiin Geegenii museum, gebouwd in 1586. Het is een oud klooster dat meer dan 1000 monniken huisvestte, het werd gesloten en heropend als museum. Deze transformatie redde hem tenminste van de zekere omverwerping van het Sovjet-atheïsme. Het is gedeeltelijk gewijd aan de geschiedenis van de aimag met een oude ger en een reeks hulpmiddelen die ons helpen het leven uit het verleden te begrijpen. Het andere deel is overdreven propagandistisch met vlaggen van het vroegere regime, foto's van revolutionairen, verschillende slogans en een uitstalling van pro-communistische voorwerpen. De propaganda is weliswaar tegen het kapitalisme gericht, maar richt zich vooral op de lama's, tegen wie het regime zijn toorn heeft losgelaten. Het overtuigende werk van de goedheid van de communistische ideologie gaat ook door de eerste Mongool die met een Sovjetcapsule de ruimte in gaat. Alles valt uiteen zonder dat iemand zelfs maar de moeite neemt om de gevallen schilderijen simpelweg op te hangen. In deze context hebben we in ieder geval helemaal geen last van decadentie en beschouwen we het bezoek als cultureel constructief.
Musea en geheugen in Tsetserleg
We bezoeken de lokale markt, die ook deels in containers wordt verzameld. Een banket dat hij presenteert is opmerkelijk mechanische reserveonderdelen voor auto's en motorfietsen, gekannibaliseerd door autowrakken. Een intelligent systeem van sloop en recycling tegelijk. We keren terug in de buurt van het museum om naar boven te gaan een verlaten tempel vanwaar je een prachtig uitzicht hebt over de stad en omgeving. In het centrum zien we meerdere varkens vrij over de trottoirs lopen met dezelfde rust als voetgangers.
Omdat de twee in de gids aangegeven restaurants gesloten zijn, dineren we in het hotel en proeven we het varkensvlees, waarschijnlijk verwant aan degene die we kort daarvoor in het centrum zagen. We vragen om koffie en krijgen een kop heet water met een zakje met daarin een Amerikaans chemisch product voorgeschoteld. Het heet "3 in 1" en bevat koffie, melk en suiker. We kiezen voor een thee maar de theezakjes ontbreken. We geven het op en na het eten dagen we onszelf uit voor een potje biljart en genieten we eindelijk van de hotelkamer: de twee stopcontacten worden losgemaakt van de muur (waarschijnlijk om te kunnen controleren of de draden niet zijn gestript), bij het openen van een hoesje waar volgens mij zeep in zit komt er een condoom uit (aan de tegenoverliggende muur hangen twee zelfklevende etiketten die in Cyrillisch uitleggen hoe ze moeten worden gemonteerd), de kraan voor het bad en de gootsteen is hetzelfde en moet indien nodig worden verplaatst, terwijl de doucheslang overal water spuit.









