Kolumbia

Mój komentarz na temat sytuacji geopolitycznej kraju w sprawie:

Wydawnictwo Aliseo – Kolumbia

Historyczny profil Kolumbii i charakter narodowy

Wprowadzenie

„Życie nie jest tym, co się przeżyło, ale tym, co się pamięta i jak to pamięta, aby to opowiedzieć”

Gabriela Garcíi Márqueza

Chociaż kraj pamięta jego imię, Krzysztof Kolumb nigdy nie wylądował w Kolumbii. Z drugiej strony prawie wszyscy inni wylądowali później: Hiszpanie masowo od początków XVI wieku, czarni niewolnicy przybywający z Afryki sto lat później, imigranci zewsząd w zależności od momentu historycznego, aż po Wenezuelczyków uciekających przed kryzysem gospodarczym i politycznym, który ogarnia ich kraj. W końcu dochodzimy także do kwestionowania uprzedzeń, które są trudne do zniesienia: kiedy mówimy o bliskiej podróży do Kolumbii, mamy wrażenie, że jesteśmy aspirującym awanturnikiem.

Czy mając do dyspozycji cały świat (lub to, co z niego pozostało, co jest pokojowe) naprawdę musimy wyruszać i badać tę krainę handlarzy narkotyków, partyzantów i patroli paramilitarnych, aby w najlepszym przypadku zadbać o własne bezpieczeństwo spotykając drobnego przestępcę oczarowanego faktem, że zawartość naszego portfela równa się rocznym dochodom jego „pracownika nieformalnego”?

Zamiast tego, nic z tego, nie spotkamy ludzi, którzy są dostępni i mają świetną jakość: wolą komunikować się niż mówić. Nie wszyscy będą świętymi i więziennymi twarzami, widzieliśmy ich, ale jak szepcze pewne powiedzenie: „uczciwi ludzie są najlepsi”; większość społeczeństwa zmieniła teraz stronę, wierzy w przyszłość, która nie jest już ideologiczna ani powiązana wyłącznie z teorią łatwych pieniędzy. Większość ta nadal żyje w stanie, który nie jest błędem zdefiniować jako ubóstwo, chociaż nie ubóstwo, ale wydaje się, że od dziesięciu lat dominuje zamiar szukania przyszłości za pomocą legalnych środków.

Jeśli jednak prawdą jest, że w niebie znajdziesz najlepszych ludzi, ale to w piekle najciekawszych spotkań, jeśli chcesz poznać najważniejsze problemy i sprzeczności najbardziej na północ wysuniętego kraju Ameryki Południowej, musisz zagłębić się w jego głębiny, przeczytać jego historię, zinterpretować jego niedawną przeszłość i nauczyć się rozumieć jej teraźniejszość.

Po raz kolejny – jak to już miało miejsce w Iranie i gdzie indziej – musimy zejść po schodach samolotu i spróbować uchwycić jego prawdziwą duszę, resetując to, co przeczytaliśmy i usłyszeliśmy w wygodnym salonie w domu. Wszystko to oczywiście nie bez zaniedbania potencjalnych zagrożeń, które mogą nas spotkać, ewentualnie ich uprzedzania.

Od chwili pierwszego kontaktu z kolumbijską ziemią zaczyna się postrzegać rzeczywistość zupełnie inną od tej, którą wyobrażaliśmy sobie do dnia dzisiejszego. Kontakt z ludźmi od razu opiera się na serdeczności i współpracy, tak jakby rozmówcy zdawali sobie sprawę, że cudzoziemiec odwiedzający ich kraj nie jest tam przez przypadek, szukając łatwego i niedrogiego kierunku turystycznego. Rzeczywiście, reputacja, która wciąż nam ciąży, z często tragicznej przeszłości, jeszcze bardziej otwiera nas na akceptację, na chęć przekazania wiadomości, że koszmar się skończył, na chęć spokojnego zajęcia się każdym tematem, który chcemy omówić.

Elementem trudnym do zaobserwowania z Europy jest strategiczna pozycja, jaką Kolumbia zajmowała na przestrzeni lat i nadal zajmuje z geograficznego, gospodarczego, a w konsekwencji politycznego punktu widzenia. Położone bezpośrednio na południe od wysp, na których wylądował Krzysztof Kolumb, ale z tą zaletą, że znajdowało się na kontynencie, od razu przyciągnęło uwagę kolonizatorów tak bardzo, że w 1525 roku Santa Marta była pierwszym założonym miastem w Ameryce Południowej. W odróżnieniu od innych regionów, w których panowały takie imperia jak Inkowie, Majowie czy Aztekowie, w Kolumbii istniało kilka niezależnych plemion, które podzieliły terytorium między siebie, lecz pewną potęgą mogła pochwalić się jedynie Muisca w rejonie Bogoty; nie byli jednak w stanie poradzić sobie z przewagą militarną Hiszpanów. Ten brak jednorodności ułatwił proces asymilacji, gdy w rzeczywistości nie chodziło o fizyczną eliminację obecnych grup etnicznych. Do dziś w lasach amazońskich żyją izolowane plemiona, marginalizowane na dobre i na złe, a nie Wayuu, których spotkamy na opuszczonych północnych obszarach Guajira. W pozostałej części kraju ledwo można zaobserwować pewne rysy twarzy zmieszane z rysami hiszpańskimi. Do tygla rasowego dochodzą czarni, potomkowie niewolników, obecni przede wszystkim w miejscach lądowania na wybrzeżu Karaibów i wzdłuż deszczowych wybrzeży Pacyfiku, gdzie znaleźli schronienie przed prześladowaniami.

Strategiczne położenie sprawiło, że był to punkt sprowadzenia niewolników na ląd (Cartagena jest jej symbolem), ale jednocześnie port załadunku towarów przeznaczonych dla Europy, zwłaszcza złota, ale także srebra lokalnego wydobycia, pochodzącego raczej z boliwijskich kopalni Potosì niż z Peru.