Day 1
Litouwen – Siauliai
De Kruisheuvel, een reflectie op het verre verleden, het recente verleden en het heden van het land
Aankomst in Litouwen Siauliai
Covid en de schadelijke gevolgen ervan vervolgen degenen die graag reizen, zelfs in deze zomer van 2021. Het verbod om om toeristische redenen buiten de EU te gaan blijft bestaan, het is daarom verplicht om bestemmingen binnen het continent en in het bijzonder binnen de Unie te bedenken. Om het land te verlaten heeft u de Green Pass nodig (voor Litouwen heeft u het tweede vaccin minimaal 14 dagen nodig), vult u onlineformulieren in voor Litouwen, Letland en keert u terug naar Italië. In ruil daarvoor krijgt u een QR-code waarmee u de registratie kunt aantonen en de daarin opgenomen gegevens kunt traceren. Alles zal dan als documentatie op de instapkaart moeten worden bijgevoegd, met de angst niet precies te hebben voldaan aan wat werd gevraagd of een detail niet zorgvuldig te hebben gelezen. Geluk en aandacht bij het lezen en invullen zorgen ervoor dat alles goed gaat. Wat maskers betreft volgen Litouwen en Letland precies dezelfde Italiaanse regels (binnen gedragen, buiten gratis), terwijl we in Estland voor het eerst sinds lange tijd genieten van het plezier om zonder bescherming een winkel of restaurant binnen te gaan. Hier gelden regels die op vrijdag worden uitgevaardigd en de week daarop worden toegepast. De vlucht met Ryanair is eveneens regulier en komt ongeveer twintig minuten te vroeg aan in Kaunas. De luchthaven is klein (momenteel zijn er ongeveer 6 vluchten per dag) en bij het uitstappen vinden er geen enkele controles plaats. We gaan naar een gebouw vlakbij de terminal om de auto op te halen, maar daar is niemand; we bellen het nummer dat op de deur van het bureau staat aangegeven en na ongeveer tien minuten verschijnt er een ambtenaar, plichtsgetrouw en vol vertrouwen in het feit dat er niet van ons werd verwacht dat we vroeg zouden arriveren. De praktijk vergt enige aandacht aangezien er altijd gezeur op de loer ligt: we krijgen de upgrade en stappen over van een VW Polo naar een Tiguan (ervoor zorgen dat het eigen risico niet ook een upgrade ondergaat en door de grotere auto van € 400 naar € 600 gaat). Een andere aanzienlijke belasting wordt geheven door de extra die nodig is als u buiten Litouwen reist, wat vrijwel zeker is gezien het beperkte grondgebied, en er is een extra € 52 (26 voor de LV en 26 voor de EE) voor hulp ter plaatse.
Het is warm, het is 32° en de luchtvochtigheid is hoog, mede door de aanwezigheid van meren in de omgeving. We vertrokken richting Siauliai, eerst over de snelweg richting Klapeida en vervolgens over de handige rijkswegen, waar we al om 18.30 uur aankwamen. Laten we er meteen naar toe gaan Heuvel van kruisen 10 km ten noorden van het centrum, dat vertegenwoordigt de enige reden om naar het gebied te reizen. De lucht is bewolkt maar er dreigt geen regen, er zijn weinig mensen op het terrein en dit geeft de omgeving nog een mystieke betekenis. Sinds de middeleeuwen komen mensen naar deze plek een kruis dragen, wat de reden en omvang ook is. De criminele woede van de Sovjet-Unie woedde verschillende keren, waardoor de heuvel plat werd gelegd en de kruisen werden vernietigd, maar menselijke volharding (misschien zelfs meer dan goddelijke wil) zorgde ervoor dat kort daarna alles weer werd zoals het was. De wilskracht kan de overhand krijgen op de gepantserde tanks, spirituele motivaties voegen een zegel toe, maar de eerste blijft doorslaggevend. Een paar jaar geleden werd er gesproken over 100.000 kruisen, nu zullen er nog veel meer zijn, onmogelijk te tellen of zelfs maar in te schatten. Esthetisch mooi is het schilderij niet: er kruipt onkruid tussen de kruisen, die meestal van hout zijn en door de weersomstandigheden een grijzige kleur hebben. De mystiek van de plaats wordt gegeven door zijn geschiedenis, door zijn waarom, door degenen die er zijn langsgekomen om te vragen of te bedanken, of eenvoudigweg om te getuigen van degenen voor wie die kruisen werkelijk een betekenis van lijden hebben gehad. Er heerst een serieuze maar tegelijkertijd serene sfeer, bijna alsof de gelijktijdige aanwezigheid van al die getuigenissen van hoop en geloof iedereen gerust kan stellen die op het punt staat een wandeling door de heuvels en langs de paden te maken die de verschillende delen van de site afbakenen.

Politiek en samenleving
Hier is het de moeite waard om meteen een thema aan te snijden dat een constante tijdens onze reis vertegenwoordigt, een rode draad voor degenen die de Baltische landen bezoeken. Dit jaar markeert de dertigste verjaardag van de ‘nieuwe’ onafhankelijkheid, aangezien er al twintig jaar tussen de twee wereldoorlogen hebben plaatsgevonden. Maar in tegenstelling tot andere satellietlanden zoals Polen, Hongarije, enz. was dit gebied een integraal onderdeel van de Sovjet-Unie. En de zaak wordt nog veel ernstiger: de russificatie was beslist belangrijker, met gedwongen immigratie en emigratie, opgelegd taalgebruik, directe aanwezigheid van de KGB in de gebouwen in het centrum en andere voorzieningen waarin het vorige regime zich specialiseerde. Zelfs vandaag de dag vertegenwoordigt de angst om opgeslokt te worden door de imposante buurman een aanzienlijke bron van angst, vandaar de overhaaste toetreding tot de NAVO, de EU en de onmiddellijke omarming van de euro, in een poging een punt te bereiken waar geen terugkeer meer mogelijk is die voorkomen dat iemand opnieuw onder de gedwongen buitenlandse omhelzing terechtkomt, vooral die van Moskou op dit historische moment. We mogen niet vergeten dat de Russen (tsaristisch of Sovjet) de afgelopen twee eeuwen hebben gedomineerd, terwijl er voorheen lange Poolse, Zweedse en Pruisische bezettingen waren. Dertig jaar hebben voor een ongelooflijke ontwikkeling gezorgd, in Estland, Litouwen en Letland, maar ze hebben het verleden niet uitgewist dat weerstand biedt in de vorm van populaire woningbouwarchitectuur die bestaat uit afbrokkelende blokken waarin mensen leven alsof ze in kooien zitten. Estland heeft een taal en cultuur die vergelijkbaar is met Finland en werd op de een of andere manier overgenomen door Helsinki, dat slechts 80 km van de zee verwijderd is. Dankzij Scandinavische en Europese investeringen in het algemeen heeft het land zich op verbazingwekkende wijze kunnen herstellen. Litouwen is historisch gezien meer verbonden met Polen, dat zijn belangensfeer heeft verbreed door zijn jonge buurland te steunen. Ten slotte wordt Letland in de Baltische sandwich geperst en heeft het minder kansen gehad om zich bij een leidende natie aan te sluiten, maar de ontwikkeling is bijna overal zichtbaar. In ieder geval hebben we de bevestiging dat de Baltische republieken vanuit economisch oogpunt het verst gevorderd waren en daarom als voorbeeld voor de rest van de USSR werden gehouden. Dit bracht enkele kleine privileges met zich mee op artistiek, cultureel en misschien zelfs praktisch/economisch vlak, zeker niet vanuit ideologisch of politiek oogpunt. Omdat ze vanuit etnisch oogpunt verschillende culturen waren en vanaf het begin een geest van onafhankelijkheid koesterden, stonden ze onder speciaal toezicht van de KGB en de instanties die verantwoordelijk waren voor de controle.
De dag loopt ten einde en ook wij vinden het tijd om de navigator richting het hotel te wijzen, dat aan de oever van een meer ligt. We gaan eten in het centrum, waar het begint te regenen, bij de Arkus om de eerste Litouwse gastronomische specialiteiten in een historische context te proeven. Een ritje verder moderne centrale plein aan de randen daarvan bevinden zich de kerk en de meest commerciële wijken; het is tijd om terug te komen voor een loop langs het meer Het is 22.00 uur (we lopen een uur voor op Italië) en er spelen nog steeds ouders met hun kinderen ondergedompeld in het water. De magie van lange Scandinavische dagen vermengd met de eigenaardigheden van abnormale hitte. We trekken ons terug voor een goede nachtrust op een zolderkamer met raam op het meer, ingericht in Scandinavische stijl, met rijk hout en lampen om de sfeer magisch te maken.




